Opkomst en ondergang van Charazay Basketball Manager

Meer dan tien jaar lang was Charazay Basketball Manager de plek waar duizenden basketbalfans hun avonden doorbrachten: de opstelling klaarzetten voor de twee competitiewedstrijden per week, trainingsschema’s bijschaven, bieden op de transfermarkt en op de forums discussiëren over de vraag of snelheid belangrijker was dan schieten. En toen, op 6 september 2017, deed de site het gewoon niet meer. Hij kwam nooit terug. Dit is het hele verhaal van Charazay: wat het was, hoe groot het werd, waarom het achteruitging en hoe het aan zijn einde kwam. Het is ook het verhaal van een hele generatie browsermanagers, en van de reden waarom de manier waarop zulke games worden ontworpen sindsdien zo sterk is veranderd.

Wat was Charazay Basketball Manager?

Charazay was een online managementspel voor basketbal: je bestuurde geen spelers op het veld, je leidde een club. Bij je aanmelding kreeg je een team, meestal in de laagste divisie van je land, en vanaf dat moment lag alles bij jou: wie er in de basis begon, wie van de bank kwam, hoe elke speler trainde, wat een kaartje kostte, welke talenten je uit de jeugdopleiding haalde en welke ervaren spelers je verkocht. Het spel was gratis en draaide volledig in de browser, zonder iets te downloaden.

Net als de andere grote managers uit die tijd was het persistent en multiplayer. Alle managers leefden in dezelfde wereld, met dezelfde competities, dezelfde markt en dezelfde nationale teams. Het team waar je op dinsdag tegen speelde, werd geleid door een echt mens ergens anders op de wereld, die jouw selectie net zo goed bestudeerde als jij de zijne.

Spelers met tien vaardigheden

Alle spelers in Charazay werden door het spel gegenereerd en beschreven met tien vaardigheden: verdediging, tweepunter, driepunter, vrije worpen, dribbelen, snelheid, rebound, passen, voetenwerk en ervaring. Vergeleken met moderne games was dat een compact model, maar het liet veel ruimte voor interpretatie, en de community heeft jarenlang geprobeerd te achterhalen hoe zwaar de engine elke vaardigheid liet meewegen. Een veelgehoorde klacht, die in 2013 nog op de BuzzerBeater-forums opdook, was dat een speler met veel snelheid, verdediging en voetenwerk dertig punten kon maken zonder een bijzonder goede schutter te zijn.

Wat Charazay eind jaren 2000 onderscheidde, was de individuele instelling van elke speler. In een vergelijking uit 2009 op het Duitse forum Schönen Dunk prezen gebruikers de mogelijkheid om per speler schot-, pass- en verdedigingsrollen in te stellen, en noemden ze Charazay de diepste basketbalmanager in de browser van dat moment. Hetzelfde draadje somde ook de zwakke punten op: geen zoneverdediging en een interface die een gebruiker omschreef als “steriel, alsof je in een ziekenhuis zit”.

Competities, bekers en speelschema

De competities waren in elk land georganiseerd als een piramide van poules van 16 teams, met promotie en degradatie tussen de niveaus. Competitiewedstrijden werden twee keer per week op vaste dagen gespeeld, en de rest van de week werd gevuld met oefenwedstrijden en privébekers die de managers zelf organiseerden. Boven de competitie stonden een nationale beker en een internationale beker tussen de landskampioenen.

Het ritme was dat van een echte sportkalender. Op 7 december 2012, toen een aankondiging de start van seizoen 26 vierde, liep de competitie al jaren. Met seizoenen van een paar maanden per stuk past dat getal bij een lancering halverwege de jaren 2000.

Training en jeugdopleiding

Training werkte in wekelijkse cycli: je koos aan welke vaardigheden elke speler werkte, en vooruitgang kwam langzaam. Heel langzaam, vonden velen. Op het Italiaanse BuzzerBeater-forum klaagden spelers die de twee games vergeleken in 2015 over hoe lang het duurde om één enkele vaardigheid omhoog te krijgen. Maar die traagheid was ook precies de bedoeling: een goed begeleid talent was een project van meerdere seizoenen, en de jeugdopleiding, waarvan het niveau bepaalde hoe groot de kans was op een goede rookie, was een investering voor de lange termijn.

De club kon ook staf aannemen, van artsen tot personal trainers en jeugdtrainers, elk met een salaris dat betaald moest worden.

Een veilingmarkt en een echte economie

De transfermarkt werkte met veilingen en was een van de drukste onderdelen van het spel: in 2009 telden gebruikers zo’n 2.000 spelersaanbiedingen per dag. Er waren uitgebreide zoekfilters en met dat volume werd de markt een spel binnen het spel, met managers die zich specialiseerden in het kopen van ondergewaardeerde spelers om ze door te verkopen.

De economie was die van een klassieke manager: sponsors, kaartverkoop, salarissen van spelers en staf, onderhoud van de sporthal. De hal uitbreiden, de loonkosten in balans houden en het juiste moment kiezen om te verkopen waren beslissingen waarvan je de gevolgen hele seizoenen lang merkte.

Nationale teams en het WK

Een van de geliefdste onderdelen van Charazay waren de nationale teams. Elk land had een A-team en vanaf seizoen 11 ook teams onder 21 en onder 18, geleid door managers uit de eigen community van dat land. Ze speelden om een WK: in 2012 naderde het toernooi voor A-teams zijn tiende editie. Poolse communityblogs interviewden bondscoaches, vierden dat Litouwen het WK onder 21 won zonder een wedstrijd te verliezen en volgden het goud van Hongarije bij de senioren. Voor veel spelers was het hoogtepunt van hun Charazay-carrière dat ze bondscoach van hun eigen land werden.

Supporters en CBMoney: betalen zonder te winnen

Charazay was gratis, met een optionele supporter-status en een eigen munteenheid genaamd CBMoney. Supporters kregen uitgebreide statistieken, eigen tenues en logo’s, een aanpasbare sporthal en een gastenboek. Nieuwe managers kregen drie weken gratis supporterstatus. Het belangrijkste, en dat benadrukten spelers in meerdere reviews, was dat betalen geen blijvend sportief voordeel opleverde: je kocht gemak en uiterlijk, geen betere spelers. Dat was het model van de gouden jaren van de browsermanagers, en het is ook een deel van de reden waarom het spel moeite had om de rekeningen te betalen.

De opkomst: een wereldwijde community (2004–2012)

Charazay groeide in de jaren dat breedband zich verspreidde en browsergames op hun hoogtepunt waren. Er waren geen appstores en geen sociale netwerken die spelers naar games leidden: je vond Charazay via mond-tot-mondreclame, forums en gamelijsten. En wie kwam, bleef, omdat het spel iets zeldzaams bood: het gevoel dat het team echt van jou was. “Het voelde alsof je je eigen club had”, vertelde een speler van het eerste uur jaren later aan OnlineSportManagers. “Elke kleine beslissing, van het tekenen van een jeugdspeler tot het kiezen van een trainingsschema, deed ertoe.”

De community werd echt internationaal. Volgens de Servische Wikipedia had Charazay op een gegeven moment meer dan 11.000 geregistreerde managers uit ruim 75 landen, met Spanje als grootste community met zo’n 1.600 managers en Servië met ongeveer 450. In 2011 was de interface beschikbaar in 41 talen, veel daarvan vertaald door vrijwilligers. De nationale community’s organiseerden zich rond forums, blogs en bonden: er waren Poolse, Italiaanse, Litouwse, Hongaarse, Spaanse en Amerikaanse groepen, elk met hun eigen rivaliteiten en helden.

Het spel stond er ook om bekend dat het fair play serieus nam. Nieuwe aanmeldingen werden met de hand gecontroleerd, en een review uit 2011 merkte op dat goedkeuring zo’n 32 uur duurde en dat aanmeldingen vanaf een IP-adres uit een ander land konden worden geweigerd: een grove maar doeltreffende verdediging tegen multi-accounts. Tussen 2012 en 2014 werd Charazay op het portaal OnlineSportManagers verkozen tot basketbalgame van het jaar, en de eigen presentatie sprak van meer dan 20.000 gebruikers wereldwijd.

Hoeveel mensen speelden Charazay?

Er bestaat geen officieel, gecontroleerd cijfer, en de getallen die rondgaan komen uit verschillende jaren en meten verschillende dingen. Samen vertellen ze toch een samenhangend verhaal: een nichegame, maar een grote binnen die niche.

Het veelzeggendste cijfer is het verkeer van 2015: 5,3 miljoen paginaweergaven per maand bij zo’n 36.500 bezoekers is ruim honderd pagina’s per persoon. Dat is het profiel van een kleine maar extreem betrokken community, mensen die de site meerdere keren per dag openden om de markt, het trainingsrapport en het forum te checken. Het is ook het profiel van een spel dat niet meer groeide.

De eerste scheuren: engine, interface en kennismaking

Lang voordat de site offline ging, liet Charazay al de problemen zien die uiteindelijk veel games van zijn generatie de kop zouden kosten.

• Een ondoorzichtige wedstrijdengine. Met maar tien vaardigheden en geen openbare uitleg over hoe die samenwerkten, waren managers jarenlang bezig de engine via trial-and-error te ontrafelen. Als een aanpassing aan de engine de balans veranderde, zoals Poolse blogs rond 2011 meldden, waren hele strategieën van de ene op de andere dag waardeloos.
• Beperkte tactiek. De individuele rollen waren in 2009 een sterk punt, maar in 2015 klaagden Italiaanse spelers over het gebrek aan echte aanvalssystemen, terwijl de concurrentie er steeds meer toevoegde.
• Een steile leercurve. Reviews beschreven een “nette maar amateuristische” homepage, een verwarrende interface en mechanieken die zelfs met de tutorial lastig te begrijpen waren. Doordat aanmelden traag en handmatig ging, was het eerste contact nog moeizamer.
• Geen mobiele ervaring. Wikidata vermeldt een iOS-versie, en het spel heeft ooit in de App Store gestaan, maar Charazay bleef in de kern een website voor een computerscherm, precies op het moment dat spelers overstapten naar hun telefoon.

De val: te koop, onbetaalde rekeningen en een kapotte harde schijf (2015–2017)

De neergang werd zichtbaar in 2015. Op 21 september 2015 werd Charazay te koop gezet op de marktplaats van DigitalPoint, met zo’n 36.500 bezoekers en 5,3 miljoen paginaweergaven per maand. De advertentie vermeldde geen omzet, en de veiling sloot zonder één enkel bod. Een spel met een trouwe community maar zonder groei, met oude code en hostingkosten die betaald moesten worden, was geen aantrekkelijke handel.

Op 7 augustus 2016 vroeg een petitie op Change.org de eigenaar van Charazay om de CBMoney die supporters hadden gekocht terug te betalen, of de site op zijn minst over te dragen aan iemand die hem wilde draaiende houden. Ze kreeg maar 56 handtekeningen, maar dat ze er überhaupt was, zegt veel: betalende spelers geloofden niet meer dat het spel een toekomst had.

In de laatste periode was het spel van Excology Ltd, een bedrijf gevestigd op Cyprus, en draaiden de servers op Amazon Web Services. Het onderhoud lag in de praktijk bij één ontwikkelaar, in de community bekend als Lewy. Op 6 en 7 september 2017 ging de site plat. Op 8 september legde Lewy op het forum My Basket Coach aan ongeruste spelers in een paar regels uit wat er aan de hand was: “Ik krijg geen verbinding met de database. Helaas heb ik geen back-ups… die had ik wel, maar mijn harde schijf is een paar weken geleden overleden.”

Met die database verdwenen meer dan tien jaar aan seizoenen, spelers, records en de geschiedenis van de nationale teams.

De mislukte wederopstanding (2017–2019)

Wat daarna gebeurde, laat zien hoeveel het spel voor zijn spelers betekende. Een groep oud-managers en moderators, de “CBM crew”, probeerde Charazay terug te brengen. Ze ontdekten dat de eigenaar het AWS-account feitelijk had laten liggen, en dat Amazon inactieve resources na 90 dagen mocht verwijderen. Maandenlang onderhandelden ze met AWS om de verlaten resources in handen te krijgen, verdiepten ze zich in het Cypriotische en Griekse auteursrecht en discussieerden ze over de vraag of het legitiem was om het spel zonder winstoogmerk opnieuw te lanceren.

De enige back-up die ze konden vinden, was een oude lokale kopie van code en database uit 2013, in handen van een voormalige ontwikkelaar. De community besprak om “vanaf jaar nul” opnieuw te beginnen met een herbalanceerd spel. In januari 2018 wist het team te voorkomen dat het domein charazay.com, geregistreerd op 12 januari 2003 en verlopend in januari 2019, werd verwijderd. Deadlines kwamen en gingen: in november 2017 werd het spel “binnen een maand” beloofd, in december leverde AWS de beloofde resources niet en tussen mei en juli 2018 kwam alleen een statische pagina weer online.

In 2019 was de stemming in de shoutbox van het forum verzuurd. “Binnenkort: Charazay weer online! LOL”, schreef een gebruiker in juli 2019. Een maand later vroeg iemand of Charazay “officieel dood” was. Het antwoord bleek ja.

Komt Charazay terug?

Nee. Charazay is definitief gesloten. Sinds september 2017 is er geen officiële aankondiging geweest en geen werkende versie van het spel, de poging van de community kwam nooit verder dan een statische pagina en het oorspronkelijke domein is verlopen. Kom je een overzichtssite tegen die zegt dat het spel “eind augustus 2018 is gestopt”, dan klopt die datum niet: alle bronnen uit die tijd, en de Spaanse Wikipedia, plaatsen het einde in september 2017. Pagina’s die nu de naam Charazay gebruiken, zijn niet het oorspronkelijke spel.

Waarom de oude browsermanagers het moeilijk kregen

Charazay ging niet alleen ten onder aan een kapotte harde schijf. Die harde schijf was de genadeklap voor een model dat al jaren worstelde, en dezelfde krachten troffen bijna alle managers van die generatie. Wie ze begrijpt, begrijpt ook hoe managementgames er vandaag uitzien.

1. Tijd: van troef naar drempel

In Charazay was er twee keer per week een competitiewedstrijd, liep training in weekcycli en deed een talent seizoenen over zijn ontwikkeling. Voor spelers uit de jaren 2000 was die traagheid juist de charme: elke beslissing deed ertoe. Maar het publiek dat met de smartphones kwam, was gewend om binnen minuten feedback te krijgen, niet binnen weken. Moderne mobiele managers persten een seizoen in een paar dagen en schrapten elke wachttijd. Ze verloren diepgang, maar wonnen miljoenen spelers die nooit drie dagen op een uitslag zouden hebben gewacht.

2. Kennismaking: van handleidingen naar tutorials

De oude managers vroegen nieuwkomers om te studeren: forums, wiki’s, gidsen geschreven door veteranen. Een aanmelding van 32 uur en een interface die reviewers verwarrend vonden, waren in 2006 acceptabel en in 2016 fataal. Nieuwe games zijn zo gebouwd dat je de basis binnen vijf minuten snapt, met tips op het juiste moment en een geleidelijke introductie van elk systeem.

3. De telefoon: interfaces gebouwd voor het bureau

Charazay was, net als BuzzerBeater en vele andere, ontworpen voor een computerscherm: volle tabellen, kleine links, pagina’s in pagina’s. Toen de telefoon het belangrijkste apparaat om op te gamen werd, had het aanpassen van die interfaces betekend dat alles opnieuw gebouwd moest worden, iets wat maar weinig kleine teams konden betalen. De nieuwe generatie managers werd mobile-first geboren, met grote aanraakknoppen, kaarten in plaats van tabellen en een visuele stijl voor kleine schermen.

4. Het verdienmodel: supporters kunnen niet eeuwig de servers betalen

De klassieke browsermanager leefde van donaties, optionele abonnementen en cosmetische extra’s. Dat was eerlijk, maar kwetsbaar: de inkomsten hingen af van een slinkende kern trouwe spelers, terwijl de serverkosten gelijk bleven. De industrie antwoordde met het freemium-model: gratis te spelen, maar gebouwd rond premiummunten, packs, versnellers en tijdelijke aanbiedingen. Het betaalde de rekeningen, vaak ten koste van de eerlijkheid. We hebben die omslag uitgebreid beschreven in ons artikel over hoe managergames in de afgelopen 20 jaar zijn veranderd.

5. Kwetsbaarheid: één ontwikkelaar, één database, geen back-up

De hardste les van Charazay is technisch. Een spel met duizenden spelers en veertien jaar geschiedenis hing af van één persoon en één database, zonder werkende back-up. Veel browsermanagers uit die tijd waren nevenprojecten van een paar liefhebbers, zonder bedrijf, zonder processen en zonder plan voor de dag dat de eigenaar zijn interesse zou verliezen. Moderne onlinegames draaien op beheerde databases met automatische back-ups, en spelers verwachten dat hun geschiedenis bewaard blijft.

6. Transparantie: van reverse engineering naar uitgelegde engines

In Charazay was de engine een black box, en een deel van de lol was proberen hem te kraken. Maar als de balans veranderde, wat meerdere keren gebeurde, werd jarenlang opgebouwde kennis in één klap waardeloos en haakten veel spelers gefrustreerd af. Tegenwoordig willen spelers weten hoe de simulatie werkt. Het is geen toeval dat nieuwe projecten uitgebreide uitleg over hun wedstrijdengine publiceren, zoals wij doen met de uitleg over de wedstrijdengine van Swish & Dunk.

Wat de nieuwe games onderweg kwijtraakten

Dit alles betekent niet dat moderne managers gewoon beter zijn. Snelheid nam het gevoel weg dat een beslissing ertoe doet; freemium veranderde veel managers in winkels; de constante stroom beloningen maakte de grote betekenisloos. De oude games hadden echte sterke punten: eerlijkheid tussen spelers, een community waarin je elkaar bij naam kende, de voldoening van een promotie die je in maanden had bevochten. De vraag waar het genre nog steeds een antwoord op zoekt, is of die sterke punten kunnen overleven in een game die er ook goed uitziet en prettig werkt op je telefoon.

Welke features een managergame nodig heeft om die vraag te beantwoorden, en welke er een winkel van maken, halen we stukje voor stukje uit elkaar in onze anatomie van een moderne basketbalmanager.

Waar zijn de Charazay-spelers gebleven?

Toen de site op zwart ging, waaierde de community uit.

• BuzzerBeater, de andere historische basketbalmanager in de browser, uit dezelfde tijd en nog altijd online, ving veel veteranen op. Het blijft de meest beproefde keuze als je een persistente multiplayerwereld met jaren geschiedenis zoekt.
• Kleinere browsermanagers, zoals bballzone.net, werden direct na de sluiting op de forums aangeraden.
• Singleplayergames zoals Basketball GM trokken wie diepgang wilde zonder afhankelijk te zijn van een server en een community.
• BasketVibe, sinds juni 2026 in open bèta, werd uitdrukkelijk gebouwd “voor mensen die een club leidden in Charazay of BuzzerBeater en nooit iets vonden om die te vervangen”, met drie wedstrijden per week en zonder pay-to-win.
• Swish & Dunk is precies ontworpen om het gat te vullen dat Charazay achterliet, door de old-school manager en de moderne te combineren. Hoe, leggen we uit in het volgende deel.

Wil je alle opties vergelijken? In onze gids over de beste basketbalmanager-games bespreken we veertien titels.

Swish & Dunk: het gat vullen dat Charazay achterliet

Als het verhaal van Charazay iets leert, dan is het dat zijn opvolger twee dingen tegelijk moet doen. Hij moet bewaren wat Charazay groot maakte: de traagheid, de diepgang, de eerlijkheid, een gedeelde wereld en nationale teams waarvoor het de moeite waard is om te vechten. En hij moet herstellen wat Charazay de das omdeed: een interface gebouwd voor het bureau, een ondoorzichtige engine, een verdienmodel dat de rekeningen niet kon betalen en een infrastructuur die van één persoon afhing. Dat is het idee achter Swish & Dunk, en daarom noemen we het een derde weg tussen de old-school managers en de moderne. Zoals we uitleggen in ons artikel over hoe managergames in de afgelopen 20 jaar zijn veranderd, neemt het het tempo en het geduld van de klassiekers over, haalt het kaarten verzamelen, tokens en een moderne look bij de nieuwe generatie en laat het alles weg wat van een game een winkel maakt.

Wat het van de oude school bewaart

Swish & Dunk is met opzet traag. Er is één wedstrijd per dag, een seizoen duurt weken, en spelers worden elke ochtend een beetje beter door training en nog wat meer door de minuten die ze maken. Een 18-jarige die je draft met Superstar-potentieel wordt in seizoenen een ster, niet in dagen. De club heeft een echte economie, met ticketprijzen die je per vak in de hal vastlegt, tv-rechten, merchandising en een loonsom die in balans moet blijven, plus vijf stafposities die je moet invullen. De markt is een live veilinghuis, precies zoals het veilinghuis waar Charazay-veteranen hun avonden doorbrachten, en nationale teams spelen om een WK. Het is dezelfde afspraak als bij de oude managers: je kunt de tijd niet versnellen, alleen goed gebruiken.

Wat het van moderne games overneemt

Van de nieuwe generatie neemt Swish & Dunk over wat een game echt leuker maakt. Elke speler is een verzamelkaart met een semi-realistisch, door AI gegenereerd gezicht, zodat je na een paar wedstrijden je basisspelers in één oogopslag herkent in plaats van een regel in een tabel te lezen. Er is pack opening, waarbij de kansen per niveau vooraf zichtbaar zijn. Er zijn tokens, voor packs, verbruiksartikelen, faciliteiten en sporthallen. Elke wedstrijd kun je bekijken als een ingekorte liveverslaggeving van zo’n 12 minuten, en je ontwerpt zelf je clublogo en tenue. En de hele interface is eerst gemaakt voor je duim en daarna uitgebreid voor tablets en computers.

Wat het weigert: pay-to-win

Het verschil met de meeste moderne managers is dat je niets kunt kopen met echt geld. Geen in-app-aankopen, geen abonnement, geen advertenties, geen betaalde shortcuts. Tokens verdien je alleen door te spelen: 3 per overwinning, 1 met de dagelijkse beloning, 50 tot 250 voor een promotie. In zekere zin is het een nog strengere versie van de belofte van Charazay dat betalen nooit een sportief voordeel zou kopen: in Swish & Dunk valt er simpelweg niets te betalen.

Wat het rechtzet

• Een transparante engine. In plaats van jaren gissen legt de uitleg over de wedstrijdengine uit hoe elk balbezit wordt gesimuleerd, met de echte cijfers, van duels tussen spelers en vermoeidheid tot spannende slotfases.
• Echte tactische diepgang. De aanvalssystemen en de zoneverdediging waar Charazay-spelers om vroegen zijn er, en de gids voor basketbaltactiek legt uit welk systeem welk ander systeem verslaat.
• Een logica die geworteld is in echt basketbal. De engine beloont dezelfde dingen als het moderne basketbal, zoals onze analyse van 30 NBA-seizoenen laat zien: een driepunter is meer waard dan een schot van middellange afstand, en een slecht samengestelde selectie betaalt daarvoor.
• Een rustige start. Je neemt een club over die al spelers heeft, een welkomstpack stelt je selectie kaart voor kaart aan je voor, tips op het juiste moment begeleiden je de eerste keer dat je elk onderdeel opent, en de assistent-coach kan een opstelling en tactiek voorstellen tot je klaar bent om zelf te beslissen.

Eerlijk is eerlijk: Swish & Dunk is een jonge game. Het heeft niet de tien jaar geschiedenis van Charazay, en de community groeit nog. Maar als je in september 2017 je club kwijtraakte en nooit een nieuw thuis vond, komt dit vandaag het dichtst in de buurt van die ervaring, met het geduld van de oude managers en de uitstraling van een game uit 2026. De complete gids voor Swish & Dunk loopt elk onderdeel van het spel door.

De nalatenschap van Charazay

Charazay had nooit het budget van een grote studio of de marketing van een mobiele hit. Wat het wel had, was een community die meer dan tien jaar lang een handvol tabellen en getallen veranderde in een wereld: nationale teams die door de spelers zelf werden gecoacht, blogs die kampioenen interviewden in een half dozijn talen, rivaliteiten die seizoenen duurden. Het einde ervan is een waarschuwing over hoe kwetsbaar zulke werelden zijn als ze van één persoon en één database afhangen. Het succes ervan bewijst dat er nog altijd spelers zijn die een trage, diepgaande en eerlijke manager willen. Elke game die de opvolger van Charazay wil zijn, moet allebei beschermen: de diepgang van de oude managers, en de gegevens en het vertrouwen van de mensen die ze spelen.

Veelgestelde vragen

Wat was Charazay?

Charazay Basketball Manager was een gratis online basketbalmanagementspel dat je in de browser speelde. Elke manager leidde een club in een persistente wereld: opstellingen, training, transfers via een veilingmarkt, financiën, jeugdopleiding en nationale teams die streden om een WK. Het verscheen halverwege de jaren 2000 en was meer dan tien jaar actief.

Wanneer stopte Charazay?

De site ging op 6 en 7 september 2017 offline en kwam nooit meer terug. Sommige overzichtssites houden het nog op eind augustus 2018, maar forumdraadjes uit die tijd en de Spaanstalige Wikipedia plaatsen het einde in september 2017.

Waarom stopte Charazay?

Het spel stond sinds 2015 te koop zonder dat er een koper kwam, betalende supporters vroegen sinds 2016 hun geld terug en er werd nauwelijks nog naar de servers omgekeken. Toen de site in september 2017 stopte met werken, legde de ontwikkelaar uit dat hij niet meer bij de database kon en dat er geen back-ups waren, omdat zijn eigen harde schijf een paar weken eerder de geest had gegeven.

Hoeveel mensen speelden Charazay?

Het spel zelf sprak van meer dan 20.000 gebruikers. Onafhankelijke cijfers liggen lager, maar zijn voor een niche nog steeds fors: meer dan 11.000 geregistreerde managers uit ruim 75 landen volgens de Servische Wikipedia, meer dan 9.000 volgens de Spaanse Wikipedia en zo’n 36.500 bezoekers en 5,3 miljoen paginaweergaven per maand toen het in 2015 te koop werd gezet.

Komt Charazay terug?

Nee. Een groep oud-spelers probeerde het tussen eind 2017 en 2019 nieuw leven in te blazen, maar zonder toegang tot de code en de database kwam die poging nooit verder dan een statische pagina. Het oorspronkelijke domein charazay.com, geregistreerd in 2003, bestaat niet meer: het spel is definitief verleden tijd.

Wat zijn de beste alternatieven voor Charazay?

Oud-spelers stapten vooral over naar BuzzerBeater, de andere historische basketbalmanager in de browser, en naar kleinere projecten. In 2026 zijn de interessantste opties voor Charazay-veteranen BasketVibe, dat speciaal voor hen is gemaakt, en Swish & Dunk, dat het ritme van één wedstrijd per dag combineert met een moderne interface voor je telefoon en zonder pay-to-win.

Bestaat er nu een spel zoals Charazay?

Ja. Swish & Dunk is gebouwd om het gat te vullen dat klassieke browsermanagers zoals Charazay achterlieten: een persistente multiplayerwereld, één wedstrijd per dag, een veilingmarkt voor transfers, een draft en nationale teams op een WK. Daarbovenop komt wat moderne games goed doen, zoals een interface voor je telefoon, verzamelbare spelerskaarten met door AI gegenereerde gezichten en pack opening, maar zonder in-app-aankopen: tokens verdien je alleen door te spelen.

Wie heeft Charazay gemaakt?

Volgens de Servische Wikipedia werd het spel gemaakt door ontwikkelaars uit Noorwegen. In de laatste jaren was het eigendom van Excology Ltd, een bedrijf gevestigd op Cyprus, en werd het onderhouden door een ontwikkelaar die in de community bekendstond als Lewy.

Bronnen

• Charazay, Spaanse Wikipedia (functies, aantal gebruikers, datum van sluiting)
• Čarazej, Servische Wikipedia (Noorse ontwikkelaars, geregistreerde managers per land)
• Charazay op Wikidata (lanceringsjaar, platforms)
• “Charazay down”, forum My Basket Coach, 2017–2024 (sluiting, verklaring van de ontwikkelaar, reddingspoging)
• Petitie voor terugbetaling van CBMoney, Change.org, augustus 2016
• “Selling – Charazay Basketball Manager”, DigitalPoint, september 2015
• Vergelijking van basketbalmanagers in de browser, forum Schönen Dunk, februari 2009
• Charazay vs BuzzerBeater (2013) en BuzzerBeater vs Charazay (2015), BuzzerBeater-forums
• Review van Charazay Basketball Manager, Best Basketball Games, 2011
• PFC Charazay News, blog van de Poolse community, 2011–2012
• Charazay op OnlineSportManagers, met de aankondiging van seizoen 26 en het verhaal van een oud-speler
• Aankondiging van de open bèta van BasketVibe, juni 2026

Laatst bijgewerkt: 5 oktober 2026